Prompt là gì và tại sao nó quan trọng?
Prompt (câu lệnh) là thông tin đầu vào mà bạn cung cấp cho AI để yêu cầu nó thực hiện một nhiệm vụ cụ thể. Chất lượng của prompt quyết định trực tiếp đến chất lượng kết quả mà AI tạo ra.
Một prompt tốt giống như một hướng dẫn công việc rõ ràng: Nó giúp AI hiểu chính xác bạn muốn gì, trong ngữ cảnh nào, và với yêu cầu cụ thể ra sao.
Viết prompt không khó, nhưng để có được kết quả tối ưu, bạn cần nắm vững một số nguyên tắc cơ bản. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từng bước từ cơ bản đến nâng cao.
4 Bước cơ bản để viết prompt hiệu quả
1. Xác định mục tiêu rõ ràng
Trước khi viết prompt, hãy xác định chính xác bạn muốn AI làm gì. Một mục tiêu cụ thể sẽ giúp prompt của bạn rõ ràng và tập trung hơn.
Ví dụ: Thay vì "viết về marketing", hãy nghĩ "viết một bài blog về 5 chiến lược marketing trên mạng xã hội cho startup".
2. Cung cấp ngữ cảnh đầy đủ
AI cần hiểu bối cảnh để đưa ra câu trả lời phù hợp. Cung cấp thông tin về đối tượng, mục đích, phong cách và bất kỳ yếu tố liên quan nào.
Prompt không tốt: "Viết email"Prompt tốt: "Viết một email chuyên nghiệp gửi cho khách hàng để thông báo về sản phẩm mới, với giọng văn thân thiện và nhiệt tình. Đối tượng là doanh nghiệp vừa và nhỏ."
3. Đưa ra yêu cầu cụ thể
Càng cụ thể càng tốt. Hãy bao gồm các yêu cầu về độ dài, định dạng, phong cách, cấu trúc, và bất kỳ yếu tố nào khác mà bạn mong muốn.
- Độ dài: "Khoảng 500 từ"
- Định dạng: "Theo cấu trúc danh sách, với tiêu đề cho từng phần"
- Phong cách: "Giọng văn thân thiện, dễ hiểu cho người mới bắt đầu"
4. Chỉnh sửa và tối ưu hóa
Hiếm khi có prompt hoàn hảo ngay lần đầu. Hãy xem xét kết quả từ AI và điều chỉnh prompt của bạn để có được kết quả tốt hơn.
Mẹo: Nếu kết quả chưa như ý, hãy thử cung cấp thêm chi tiết, thay đổi từ ngữ, hoặc yêu cầu AI chỉnh sửa theo hướng cụ thể.
Cấu trúc prompt mẫu cho người mới bắt đầu
Đây là cấu trúc đơn giản nhưng hiệu quả mà bạn có thể áp dụng cho hầu hết các yêu cầu với AI:
[VAI TRÒ] + [NHIỆM VỤ] + [NGỮ CẢNH] + [YÊU CẦU CỤ THỂ] + [ĐỊNH DẠNG ĐẦU RA]Ví dụ áp dụng cấu trúc:
VAI TRÒ: Bạn là một chuyên gia content marketing với 10 năm kinh nghiệm.
NHIỆM VỤ: Viết một bài blog giới thiệu về sản phẩm mới.
NGỮ CẢNH: Sản phẩm là ứng dụng quản lý tài chính cá nhân dành cho người trẻ từ 18-30 tuổi.
YÊU CẦU CỤ THỂ: Bài viết cần tập trung vào 3 lợi ích chính: tiết kiệm thời gian, quản lý chi tiêu hiệu quả, và thiết lập mục tiêu tài chính.
ĐỊNH DẠNG ĐẦU RA: Bài viết khoảng 800 từ, có tiêu đề hấp dẫn, sử dụng ngôn ngữ trẻ trung, và kết thúc bằng lời kêu gọi hành động.
Ví dụ so sánh prompt tốt và prompt chưa tốt
Prompt chưa tốt
Viết về AIVấn đề: Quá mơ hồ, không có định hướng, AI không biết phải viết cái gì, viết cho ai, viết như thế nào.
Prompt tốt hơn
Viết một bài giới thiệu về trí tuệ nhân tạo cho học sinh cấp 3Cải thiện: Đã có chủ đề và đối tượng rõ ràng, nhưng vẫn còn thiếu nhiều yếu tố quan trọng.
Prompt xuất sắc
VAI TRÒ: Bạn là một giáo viên công nghệ thông tin.
NHIỆM VỤ: Viết bài giới thiệu về trí tuệ nhân tạo (AI).
NGỮ CẢNH: Bài viết dành cho học sinh cấp 3, chưa có nhiều kiến thức về công nghệ.
YÊU CẦU: Giải thích AI là gì, ứng dụng trong đời sống, và tương lai của AI. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu, đưa ra ví dụ thực tế.
ĐỊNH DẠNG: Bài viết dài khoảng 600 từ, có tiêu đề hấp dẫn, chia thành 3 phần với các tiêu đề nhỏ.Ưu điểm: Rõ ràng, chi tiết, có cấu trúc, AI biết chính xác phải làm gì và như thế nào.
Mẹo viết prompt nhanh
- Sử dụng từ khóa rõ ràng: Đặt từ khóa quan trọng ở đầu prompt
- Thêm ví dụ: Cung cấp ví dụ mẫu để AI hiểu rõ hơn yêu cầu của bạn
- Phân chia nhiệm vụ: Chia nhiệm vụ phức tạp thành các bước nhỏ
- Thiết lập giới hạn: Đặt giới hạn về độ dài, số lượng ý tưởng, v.v.
- Yêu cầu giải thích: Khi cần, yêu cầu AI giải thích lý do đằng sau câu trả lời
Các loại prompt phổ biến
- Prompt sáng tạo nội dung
- Prompt phân tích và tóm tắt
- Prompt giải quyết vấn đề
- Prompt dịch thuật
- Prompt lập trình
- Prompt thiết kế ý tưởng
Công cụ và kỹ thuật nâng cao
Kỹ thuật "Few-Shot Prompting"
Cung cấp cho AI một vài ví dụ mẫu trước khi yêu cầu nó thực hiện nhiệm vụ. Kỹ thuật này đặc biệt hiệu quả với các nhiệm vụ có định dạng phức tạp.
Ví dụ 1: "Hà Nội" → "Thủ đô của Việt Nam"
Ví dụ 2: "Paris" → "Thủ đô của Pháp"
Ví dụ 3: "Tokyo" → "Thủ đô của Nhật Bản"
Bây giờ hãy chuyển đổi: "London" →Kỹ thuật "Chain-of-Thought" (Chuỗi suy nghĩ)
Yêu cầu AI thể hiện từng bước suy nghĩ để đi đến kết luận. Kỹ thuật này giúp cải thiện độ chính xác với các bài toán phức tạp.
BÀI TOÁN: Một trang trại có 15 con gà và thỏ. Tổng số chân là 40. Hỏi có bao nhiêu con gà và bao nhiêu con thỏ?
Hãy giải từng bước:
1. Gọi số gà là x, số thỏ là y
2. Ta có: x + y = 15
3. Gà có 2 chân, thỏ có 4 chân: 2x + 4y = 40
4. Giải hệ phương trình...Lỗi thường gặp khi viết prompt
- Prompt quá mơ hồ, thiếu chi tiết
- Yêu cầu quá nhiều thứ trong một prompt
- Không cung cấp đủ ngữ cảnh
- Sử dụng ngôn ngữ phức tạp không cần thiết
- Không kiểm tra và chỉnh sửa prompt
Kết luận
Viết prompt cho AI là một kỹ năng có thể học và cải thiện theo thời gian. Bắt đầu với những prompt đơn giản, sau đó dần dần thêm chi tiết và tinh chỉnh dựa trên kết quả nhận được.
Nguyên tắc vàng: Càng cụ thể, càng rõ ràng, càng có cấu trúc thì kết quả từ AI càng tốt. Đừng ngại chỉnh sửa và thử nghiệm với các cách tiếp cận khác nhau!
Hãy bắt đầu thực hành ngay hôm nay và bạn sẽ nhanh chóng trở thành chuyên gia trong việc giao tiếp với AI.